Taxi Driver – Martin Scorsese (1976) [Κριτική]


Πριν ακόμα, ο σκηνοθέτης Μάρτιν Σκορσέζε εισέλθει στην ελίτ του Hollywood και μετριάσει ελαφρώς την προκλητικότητά του, εδώ, εξαναγκάστηκε να αλλάξει την παλέτα των χρωμάτων στις τελευταίες σκηνές, της ταινίας του, μειώνοντας έτσι την ένταση του κόκκινου, προκειμένου να μη χαρακτηριστεί το φιλμ “ακατάλληλο”…

Μόλις με την τρίτη μεγάλου μήκους ταινία του, ο Σκορσέζε είχε πετύχει όχι μόνο να κερδίσει τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες το 1976 και να συγκεντρώσει τέσσερις υποψηφιότητες για Όσκαρ, αλλά και να καταγράψει μεταξύ άλλων, μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες ατάκες στην ιστορία της 7ης Τέχνης: “You talkin’ to me”?

Το θέμα της ταινίας μας, η περιπλάνηση ενός εκπληκτικού Ρόμπερτ Ντε Νίρο, στον λαβύρινθο της Νέας Υόρκης και ταυτόχρονα η ξενάγηση στο τοπίο της πλήρους αποξένωσης της προσωπικής του τρέλας. Στοιχεία, που προκάλεσαν θύελλα συζητήσεων για το δικαιολογημένο ή όχι, της χρήσης βίας, την εξύμνηση ή την καταδίκη της κουλτούρας των όπλων (που έτσι κι αλλιώς ανθεί στην απέναντι πλευρά του Ατλαντικού), αλλά και γενικότερα για τις προθέσεις του φιλμ.

Από τεχνικής άποψης, αφετηρία του Σκορσέζε στάθηκε η προβληματική του, αναφορικά με τον κινηματογράφο ως εμπειρία παρόμοια με εκείνη των ονειρικών καταστάσεων ή της επήρειας ναρκωτικών. Σύμφωνα μάλιστα με όσα λέει ο ίδιος ο δημιουργός στο βιβλίο “Scorsese on Scorsese”, οι σκηνές σε αργή κίνηση και η αίσθηση μεταξύ ύπνου και πραγματικότητας, είναι επίσης, ένα βασικό στοιχείο που διέπει την ταινία.

Ο σεναριογράφος Πολ Σρέιντερ, επέλεξε εξ αρχής να προσδώσει στον βασικό πρωταγωνιστή, την ταυτότητα του βετεράνου του Βιετνάμ. Η αποξένωση του ταξιτζή Τράβις Μπικλ, υποδείκνυε στους θεατές, την κατάπτωση των παραδοσιακών αξιών που είχαν φέρει στο φως τόσο το αντιπολεμικό κίνημα της εποχής, με τα αντίστοιχα κοινωνικά ρήγματα, όσο φυσικά και η στρατιωτική ήττα.

Η προοπτική αυτή ταίριαζε απόλυτα με το όραμα του Σκορσέζε, να παρουσιάσει τον Ντε Νίρο ως “εκδικητή” ο οποίος αναζητεί τη λύτρωση. Έτσι εξηγούνται και οι διάχυτοι θρησκευτικοί συμβολισμοί. Οι σκηνές όπου ο σκηνοθέτης απεικονίζει τα όπλα, καθώς και άλλα αντικείμενα του ήρωα, που η κάμερα συλλαμβάνει από ψηλά, με τον τρόπο που παραδοσιακά στον κινηματογράφο αποδίδονται ο ιερέας και η Αγία Τράπεζα…

Στο Taxi Driver, αναδεικνύεται για ακόμα μια φορά και η υποδειγματική ερμηνεία του Ντε Νίρο, η ποιότητα της οποίας, γίνεται ακόμη πιο θαυμαστή αν σκεφτεί κανείς ότι ακριβώς την ίδια περίοδο ο ηθοποιός, συμμετείχε στα γυρίσματα ενός ακόμη μεγάλου φιλμ. Ενώ λοιπόν τις εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας, βρισκόταν στη Ρώμη για το “1900” του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, κάθε Παρασκευή επέστρεφε αεροπορικώς στη Νέα Υόρκη για να ενταχθεί στο συνεργείο του Σκορσέζε. Προσεγγίζοντας τον ρόλο του Μπικλ με τη γνωστή του επιμέλεια, ο Ντε Νίρο φρόντισε να χάσει 18 κιλά, πήρε άδεια οδήγησης ταξί, ώστε να εκμεταλλεύεται τα διαλείμματα των γυρισμάτων και να οδηγεί στη Νέα Υόρκη, ενώ κατά τη διάρκεια των αντίστοιχων διακοπών στη Ρώμη έκανε εκδρομές στη Βόρεια Ιταλία, επισκεπτόμενος τις εκεί αμερικανικές βάσεις, με σκοπό να μελετήσει την προφορά στρατιωτών από τις μεσοδυτικές Πολιτείες.

Η επίδραση του “Ταξιτζή”, υπήρξε ιδιαίτερα διαδεδομένη και ξεπερνώντας τα πολιτισμικά στεγανά της ψυχαγωγίας, έκανε ευρέως γνωστή την κουλτούρα των “εκδικητών” (vigilantes) ή αλλιώς, αυτόκλητων τιμωρών. Η αξία και ο προβληματισμός, του συγκεκριμένου έργου του Σκορσέζε, παραμένει πιο επίκαιρος από ποτέ, καταδεικνύοντας τη μοναξιά του “σύγχρονου πολιτισμού” των δυτικών μητροπόλεων…

Για την ιστορία να πούμε ότι, το Αμερικανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου, συμπεριέλαβε το “Taxi Driver”, στις 100 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών.

Η αποκατεστημένη ψηφιακά ταινία κάνει πρεμιέρα στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος ένα εξάμηνο μετά την πρεμιέρα της τον Ιανουάριο του 2012 στην κινηματογραφική αίθουσα της Ένωσης Αμερικανών Σκηνοθετών στη Νέα Υόρκη και 36 χρόνια μετά την πρώτη προβολή της ταινίας στις 8 Φεβρουαρίου του 1976.

Σύμφωνα με τον Γκρόβερ Κρισπ, αντιπρόεδρο της Sony Pictures Entertainment και επικεφαλής της αποκατάστασης: «Για τους φανατικούς του Ταξιτζή που έχουν δει την ταινία σε VHS ή DVD, η καινούρια ψηφιακά αποκατεστημένη βερσιόν θα είναι μια αποκάλυψη. Υπάρχουν πολλά σημεία που φαίνονται πολύ διαφορετικά απ’ ό,τι στις υπάρχουσες εμπορικές βερσιόν που κυκλοφορούν. Ανακαλύψαμε κοιτώντας τις κόπιες και δουλεύοντας με τον διευθυντή φωτογραφίας της ταινίας Μάικλ Τσάπμαν πως η τελευταία φορά που μεταγράφτηκε ψηφιακά η ταινία ήταν πριν από δέκα περίπου χρόνια, χωρίς την επίβλεψη ειδικών.»

«Η παλιά μεταγραφή, που χρησιμοποιήθηκε για DVD επί σειρά ετών, μειονεκτούσε κατά πολλούς τρόπους. Ήταν πολύ φωτεινή σε κάποια σημεία και κάποιες σκηνές ήταν τελείως λάθος από άποψη χρωματικής ανάλυσης. Σε πολλές σκηνές επικρατούσε υπερβολικά το κυανό, ενώ το καδράρισμα δεν ήταν ακριβές λόγω επανειλημμένων ζουμ στις μετεγγραφές» προσθέτει ο Γκρόβερ Κρισπ.

Τόσο ο διευθυντής φωτογραφίας Μάικλ Τσάπμαν, όσο και ο ίδιος ο Σκορσέζε έπαιξαν ενεργό ρόλο στην επίβλεψη της αποκατάστασης.

Ο πολυβραβευμένος “Ταξιτζής” (Taxi Driver, 1976) του Μάρτιν Σκορσέζε, απέσπασε τέσσερις υποψηφιότητες για Όσκαρ (καλύτερης ταινίας, Α’ ανδρικού και Β’ γυναικείου ρόλου και μουσικής). Η Τζόντι Φόστερ κέρδισε για την ερμηνεία της βραβείο Bafta της Βρετανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, ενώ με το αντίστοιχο βραβείο τιμήθηκε και ο συνθέτης Μπέρναρντ Χέρμαν. Αξίζει να σημειωθεί πως για το Soundtrack του Taxi Driver, ο Χέρμαν πήρε και βραβείο Grammy. Ενώ, όπως προαναφέραμε, την ίδια χρονιά η ταινία πήρε τον Χρυσό Φοίνικα στις Κάννες.

Έτος: 1976 | Xώρα: Η.Π.Α. | Διάρκεια: 113 λεπτά | Σκηνοθεσία: Martin Scorsese | Σενάριο: Paul Schrader | Παίζουν: Robert De Niro, Jodie Foster, Cybill Shepherd, Harvey Keitel.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s